Doorgaan naar hoofdcontent

Totaal aantal pageviews

Gevaarlijke meterkast, brand, NEN normering

27 juli 2026


RTL meldde vandaag dit artikel

Als gepensioneerd elektrotechnisch ingenieur kan ik dit volledig beamen. De meterkast is het hart van je elektrotechnische installatie. Wanneer het door LED verlichting allemaal qua vermogen wat rustiger is geworden in de meterkast (maar slechte LED lampen zijn een gevaar in het huis zelf), is het met inductiekookplaten, warmtepompen, zonnepanelen, batterijen (vooral die plugin versies) en laadpalen structureel anders geworden.

Er ontstaan ook opeens meer plaatsen waar er een brandrisico is: 

1. bij de omvormers van de zonnepanelen; 

2. in de omvormer van de batterij;

3. Het aansluitpunt van je EV oplader (buiten);

4. Bij de warmtepomp binnenunit.

Want deze zitten niet allemaal in de meterkast maar verspreid door het huis, in schuurtjes, bezemkasten, etc. 

Maar eerst nog even de meterkast:

In Nederland mag je wettelijk na de meter zelf een installatie aanleggen. Of dat verstandig is hangt af van wie het doet en of er bijvoorbeeld een expert meekijkt bij het ontwerp en de uitvoering.

Voorheen (en nog steeds) verwarmden en kookten we met gas. Zelfs een heel eigenwijze doe-het-zelver voelde automatisch aan dat spelen met een gasinstallatie niet handig is.

Wanneer dat verwarmen en koken geëlektrificeerd is, gaat al dat vermogen ook door je meterkast. Ook het vermogen van je zonnepanelen gaat door je meterkast (de hele dag door, ook al verbruik je op dat moment niks)

Qua warmteontwikkeling betekent dat er sprake is van een verhoogde minimum temperatuur in de installatie. Dus de ruimte tot de maximum temperatuur (waarbij brand ontstaat) is daardoor kleiner geworden.

Je moet weten dat elke verbinding, een koperdraad onder een aansluitklem, een weliswaar hele kleine, maar toch een weerstand is. En weerstanden worden warm wanneer er stroom door heen gaat.

Als deze klemverbindingen slecht zijn aangedraaid, of nooit regelmatig (1 keer per jaar) worden nagedraaid*, is deze weerstand nog hoger.

Dat levert verhitting op die met een warmtebeeld camera zichtbaar gemaakt kan worden. Een installateur kan het voor je doen. Je kunt ook een infrarood camera voor je telefoon kopen, maar realiseer je dat dit geen professionele apparatuur is en dat je alleen een indicatie krijgt. Bij het oplichten van een deel van je meterkast zoals op de foto: direct een specialist inschakelen en schakel de groep maar even uit.


Nog even over de nieuwe brandhaarden:

ad 1. 
Om van de gelijkspanning van het zonnepaneel, wisselspanning te maken (230V AC) is een circuit nodig dat voor de omzetting zorgt. Dat circuit doet dat niet met 100% rendement, er treedt verlies (2-5%) op en dat verlies vertaalt zich in warmte. Op een zomerdag kan de temperatuur rond de omvormer naar de 30 graden toe kruipen en de zonnepanelen maken dan juist overuren. De drempel naar brand hangt dan af van de kwaliteit van de omvormer. Hoe goedkoper, hoe groter het risico, er is namelijk vaak bezuinigd op robuustheid want dat is gewoon duurder.
ad 2.
Dubbel op bij de batterij**. Om te laden moet de wisselspanning (AC) weer gelijkspanning (DC) worden.
Die omzetting veroorzaakt ook verlies dus warmte en dat is bij warme dag hetzelfde als bij 1.
En om te ontladen weer andersom (DC-AC)
ad 3.
Een stekker verbinding is ook een weerstand. Vaak laadt de auto 's nachts (uit de batterij bijv.) en onbewaakt. Doordat het laadpunt buiten is, gaat de verwering sneller. Er zijn tegenwoordig goede oplossingen maar er is ook veel van mindere kwaliteit. 
ad 4.
De warmtepomp is een "omgekeerde koelkast": De warmte van het rooster, verwarmd het water van de vloerverwarming, de koele kant wordt weg geventileerd , vaak naar buiten.
Veel warmtepompen kunnen omgekeerd werken om in de zomer het water van de vloerverwarming koel te houden en zo het huis wat lager in temperatuur houdt om warmtestress te voorkomen. Dit gebeurt op de warme dagen en de uitgang van de warmte pomp is dan warmte, die moet ergens heen. Alles hangt dus weer af van een robuust ontwerp en dus bepaald de prijs je risico.



Wat kun je doen?
  • Plaats een temperatuur alarm in je meterkast, een rookmelder is altijd te laat.
  • 1x per jaar nadraaien (doe dat bij het testen van je aardlek jaarlijks, huh? moet dat, ja, maar niemand doet het ook)
  • Nodig gewoon een installateur uit om eens te komen kijken en evt. een warmtebeeld foto te maken. Ook handig voor je verzekeraar.
  • Plaats warmtestickers op je apparatuur (link is slechts een voorbeeld)
  • Koop een CO2 blusser maar realiseer je: bij brand ben je te laat met je maatregelen;
  • Of, laat alles gewoon door een installateur aanleggen en jaarlijks nalopen (NEN3140)





* waarom nadraaien?

Koper heeft als eigenschap dat het bij mechanische druk, vloeibaar wordt om deze druk op te heffen. Het koper komt dus wat losser in de klem te zitten na verloop van tijd. En losser is meer weerstand. Eigenlijk moet het aandraaien/nadraaien met een moment schroevendraaier, dus ook hier weer specialistisch werk.

** gelijkspanningssystemen

Er zijn zonnepaneel installaties die minder omvormers nodig hebben en volledig op gelijkspanning werken. Dit zijn specialistische installaties en zeker niet plug and play.

Een reactie posten

Zoeken in deze blog

Archief

Viñuela

Volgers